मधुसूदन सुवेदी
तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाको उत्तरी भूभागमा प्राकृतिक सुन्दरता हरियो वन, कलकल बग्ने खोला, आकासमार्गमा देखिने स–साना पहाड, विशाल खानेपानीको टंकी, आदि सौन्दर्यताले भरिएको लेख ल्याण्ड भूमि जसलाई टारभूमि भन्दछ, त्यस्तो भूमिमा अवस्थित रक्षाचौर पुण्य पवित्र पवित्र भूमिमा रहेको नेपाल नेत्र ज्योति संघ तथा राप्ती आँखा अस्पताल रहेको छ ।
यसको विगतको इतिहास कालखण्ड लामो स्वर्णयोग्य भए तापनि वर्तमान अवस्थाको त्यो रौनक, त्यो मनोरम, त्यो सुन्दरता, त्यो विकास, त्यो समृद्धि र त्यो उच्चता एक अविष्मरणीय क्षण हो । भर्खरै श्रावण महिनाको अन्त्यतिर म आफ्नो आँखाको परीक्षण गराउनको लागि त्यस नेत्र ज्योति संघको परिसरभित्र प्रवेश गर्ने सौभाग्य मिल्यो । म त्यहाँ जाँदा मेरो आँखा परीक्षणको लागि सहजीकरण गरिदिनको लागि त्यही नेत्रज्योति संघकै काखमा बसोवास गर्ने एकजना होनहार समाजसेवी, मृदुभाषी तथा मेरा परम मित्र तथा शुभचिन्तक ध्रुव गौतम मेरै प्रतीक्षामा हुनुहुन्थ्यो ।
म आँखा अस्पतालको गेटैमा पुग्दा मैले उहाँसँग हात समाउने अवसर पाएँ । उहाँले नाम लेखाउनेदेखि लिएर सम्पूर्ण कक्षामा पु¥याएर मेरो आँखाको रोग निदानको लागि पूर्ण सहयोगमा जुट्नुभएको थियो । मेरो यन्द्रीय पुर्जादेखि लिएर सबै कागजपत्र आफूले हातमा समाएर आफू अघि–अघि मलाई पछिपछि लगाउनुभयो । यसरी म त्यहाँ जाँदा यस्तो आनन्द महसुस भयो कि म सेवाग्राही वा आँखाको बिरामी वा लाभदायी ग्राहक नभएर स्वयम् म पर्यटक हुँ जस्तो लाग्यो ।
मलाई त्यतिबेला आफ्नो आँखाको कुनै समस्याले त्यस परिसरभित्र छिरेको अनुभूति नै भएन । मैले विभिन्न दृश्यावलकन गरेर घुटुक–घुटुक थुक निलिरहेँ र सोचिरहेँ – कहाँको आँखा अस्पताल कहाँ पुग्यो ? अर्थात् पातालमा हाँसो नै लागेको, यो अस्पताल आज सगरमाथा चुम्न लाग्यो । कुनै बेला त्यस आँखा अस्पतालमा हुकुम पोख्रेलको वर्चश्व कायम हुँदा पनि म बेला बेलामा जाने गर्थे र आफ्नो आँखा परीक्षण गराउने गर्थे । त्यतिबेलाको त्यहाँको भौतिक संरचना सोचे । पनि म बेला बेलामा जाने गर्थे र आफ्नो आँखा परीक्षण गराउने गर्थे ।
त्यतिबेलाको त्यहाँको भौतिक संरचना सोच । आँगनको अवस्था सोचे । भित्र काम गर्नेको अवस्था सोचेर आजको वर्तमान अवस्थालाई नियाले । मलाई यति चिलखेम्लेट भन्न मन लाग्यो कि साच्चिकै यो नेपाल नेत्र ज्योतिमा मात्र यत्रो लगानी प्रवाह गर्नसक्ने हिम्मत आफैमा शक्तिको उर्जा हो । वडादेखि नगर, नगरदेखि प्रदेश, प्रदेशदेखि केन्द्र र केन्द्रदेखि छिमेकी, मुलुकसम्म धाउनसक्ने र त्यहाँबाट साथ, सहयोग, हात र गाथ पाउनसक्ने व्यक्तिलाई सामान्ययीकरण कसैले गर्नुहुन्न । यहो हानी प्रदेशबासीकै लागि गौरवको कुरा हो ।
प्रदेशका कुरा गर्दा यस्ता अस्पताल लमही, भैरहवालगायत अन्यत्र पनि होला तर त्यसको केन्द्र तथा मुटु भनेकै यही रक्षाचौर आँखा स्पताल नै हो । यो केन्द्र यो मुटुको व्यवस्थापनमा प्रत्यष जोडिने र जोडाउने यतिबेलाको अहम् भूमिका भनेको श्री कृष्णकुमार गिरीज्यूकै हो । होला त्योभित्र एउटा टिम होला । टिमवर्क नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । विभिन्न पेशा, धर्म, वर्ग, राजनीति, नीति, सिद्धान्त र आदर्श बोकेका व्यक्तिहरुलाई यसरी संघको लागि जुटाएर लैजानु र नेत्र ज्योति स.घको विकासमा अहोरात्र खटिनु कम्ति चुनौती होयन र छैन ।
मैले राप्ती आँखा अस्पताल रक्षाचौरलाई नियाल्न पाएपछि आफूले त्यो भूमिलाई मात्रे भाग्यमानी ठानिन, हामी दाङ बासीलाई मात्र भाग्यमानी ठानिन । त्यसभित्र रहेर समितिको रुपमा काम गर्ने टिमलाई मात्र भाग्यमानी ठानेन, सम्पूर्ण नेपाल नेत्र ज्योति संघ तथा राप्ती आँखा अस्पताल तुलसीपुर–४ रक्षाचौरको परिसरभित्र रहेर सेवा प्रवाह गरिरहनुभएका सम्पूर्ण महिला तथा पुरुष कर्मचारीमित्र तथा विशेषज्ञता हासिल गरेका विभिन्न विधाका दक्ष, योग्य, कर्मठ, निष्ठावान्, कर्तव्य परायण सेवा प्रदायक व्यक्तित्वहरुलाई भाग्यमानीको संज्ञा तथा उपमा दिएँ ।
एउटा प्रकृतिक तथा कृत्रिम सौन्दर्यताभित्र रहेर आम सेवाग्राहीलाई आँखाको ज्योति नगुमाउने सल्लाह, सुझाव तथा उपचार दिने र गर्नेलाई कति गौरव लाग्दो हो ? काम गर्ने क्रममा विभिन्न बाधा, व्यवधान, अड्चन तथा खटनपटन भए तापनि एकै क्षण बाहिरी प्राङ्गणमा आएर दुई खुट्टा तानेर दायावायाँ, तलमाथि, उत्तरदक्षिण तथा पूर्वपश्चिम हेर्दा, नियाल्दा, विचार्दा कति आनन्दित हुन्छ होला, त्यो मन ? दुःख त हरेक कर्ममा दुःख छ तर दुःख कस्तो भूमि, कस्तो संस्था र कस्तो क्षेत्रमा गर्दैछु ? भन्ने कुराले ठूलो अर्थ राख्दछ ।
तुलसीपुर–४ रक्षाचौरमा अवस्थित नेत्र ज्योति संघभित्र काम गर्ने कोही कसैले पनि आफूलाई सामान्य नठान्दा र नमान्दा हुन्छ । किनभने यो स्वर्ग समानकै एक टुक्रा बन्दै छ । त्यसत्रि रहने कैयौँ समाजसेवी साथ, हात, गाथलाई सलाम गर्दै म के भन्न चाहन्छु भने जसरी एउटा सौर्यमण्डल प्रणालीभित्र सूर्यलाई केन्द्रमा राखेर बाहिरबाट नवग्रहले परिक्रमा गर्दै सूर्यको शक्तिलाई विश्वव्यापिकीकरण गरिरहेका हुन्छन् र सिङ्गो ब्रह्माण्ड नै सञ्चालन गरिरहेका हुन्छन् त्यसरी नै कृष्णकुमार गिरीलाई केनद्रमा राखेर बाहिरबाट अन्य टिमले सभापतिको इसारामा काम गरिदिए पुग्छ । नाम सबैको आउने हो ।