इन्द्र चौधरी
कोरोना भाइरस (कोभिड नाइन्टिन) र्वाग संसार भर फैलल बा । यि रवागह पैल्ह पैल्ह मनै ढ्या डराइट । बजारम फे बरा डर रह कलसे गाउँम फे सुस्त सुस्त डर बर्हटी गइल रह । संस्सारभर यी रवागक डर फैलल रह ।
आपन आपन ड्यासक मनै यी र्वागम से बचक लाक ढयर उपाय कर्ल रलह । कौनो ड्यासम लक डाउन कर्ल कलसे कौनो ड्यासम कर्फु फे लगैल रलह । ऊ व्याला कौनो फे लौव सोंच आइ नि स्याकल । मनैन डेक्ख मनै डरैना व्याला रह । आपन मनैनन से डुर रना । फोन मसे केल बटुइना कर्जाय ।
नेपालम फे २०७६ साल चैटक ११ गटेसे लकडाउन कर्ना अँख्वा लेल रह । व्याला व्यालाम खोल्ना फे लगैना कर्टी आइल रह । पाँच छ मैन्हा सम अस्ट रह । मनै फे हुक्क हो गैल । घरम खैना पिना फे ओरा जैना । कुटाइ पिसाइ फे नि पैना रह । सरकार फे जन्टा कसीक बँचही ओ अप्न फे कसिक बँच्बी कैख पुलिसन फे ठाउँ ठाउँम खटैल ।
यी र्वाग से सड्ड सडड् बहरटी गैइल व्याला र्वाग लागल नि लागल कैख जाँचक टे क्वारेनटाइन बनाइल ओ कोरोना लग्ल से आइसोलेट म ढै ख विरवा करैना करल । इ र्वाग लग्लसे बचक लाक प्रदेश, स्थानीय तह हुँकन से समन्वय कैख मास्क, साबुन जसिन सामान बँट्ना काम करल ।
यी र्वाग फैल नि डिहकटे आपन आपन घरम बैस्ना, टीन मिटर से डुर बैठ्ना, हाट निमिलैना, साबनले हाट ढुइना, मु छोप्ना, ढ्वाक सलाम नि लग्ना कहल । बाजा, नेट, मोवाइलक व्याकटोन मसे फे सन्देश मुलक सूचना कर्टी आइल टब फेन मनै हेल्सारी कर्ल रलह । स्कुलिमसे ढ्यार फैल सेक्ठा कैख आन्तरिक रुपम आपन आपन स्कूलिक तीन सदस्य रहल मूल्याड्ढन समिति बनाख नम्मर पठैना ओ उह अन्सार मुल्याङ्कन कर्ना कैख एसइइ परीक्षा हुइल रह ।
कक्षा ११ ब १२ के परीक्षा फे आपन आपन स्कूलिम से लिह पैना व्यवस्था राष्ट्रिय परीक्षा वोर्ड स्कूलह जिम्मा डेल रह । बैशाखम हुइना कक्षा १२ क परीक्षा मंसिर ९ गतेसे शुरुकर्ल रह । यी परीक्षा ४० प्रतिशत क लिखित परीक्षा लेल रह । यी सक्कु महामारीक रुपम फैलल कोरोना र्वागसे बँचक टे हुइल हो ।
यी र्वाग नै फैली कैख स्कूल सक्कु बन्ढ कर्ल रह । पह्राइ लिखाइ सप बन्ड कर्ल रह । सामुदायिक स्कुलक मस्टरवन पाँच छ मैन्हक टलब ओस्टह खैल कैख फे बाजम से सुन्जाए । टर संस्ठागत स्कूलक मस्टर्वा मस्र्टन्हेक टलव लक डान भर के नै पइल कना सुन्गइल रह ।
आम्ह कौनो कौनो सामुदायिक स्कूलक निजी श्रोतम से काम करुइयन कर्मचारी व मस्टर्वा मस्र्टनेन टलब नै पैल कना सुन्जाए । स्कूल जाइ नि पैलसे का करही ट मस्टर्वन फे । हुँकन फे मुना डरले जैनास नि लग्लन । सरकारी स्कुलम ट अप्ठ्यार नै रलहन । टर नीजि स्कुलम समस्या रह । काजे कलसे विद्यार्ठीनसे उठल रुप्यले टलब खैना हुइटन । सरकारी स्कूलमट सरकार टलब डेठा ।
टनिक डिन पाछ शिक्षा मन्त्रालय से यि शैक्षिक सत्र बचाइकटे पाठ्यभार घटाख हुलसे फे पह्रैना अनुमटी डिहल । सरकार अनलाइनम से पह्रैना स्कूलह फे फिस उठाइ डेना कहल । पाछ स्कूलह आपन आपन टरिका से सुरक्षित होख सामाजिक डुरी कायम कैख पह्राइ सेक्जाइ कैख स्थानीय निकाय से बाट आइल ।
स्कूलहन विद्यार्थीन ब्वाककटे बस चलाइ डेना कहल । डश्यक आघ एकठो कलास म २० जहन बैठाख पह्रैना कर्टी अइल । बरा स्कुलम ट सिप्ट सिस्टमसे फे कक्षा चलैइटी आइल बाट । स्कूलम माक्स अनिवाइ बा, साबन पानी, सेनिटाइजर व्यवस्था रलसे फे वाकर सडुपयोग नै कर्टी अइल हुइट । बर लापरवाही हुइटी आइल डेख्जैठा । अप्न नै परट सम अस्टहो कना पर्लले रुइना मन्हक जाट ।
थारु जातीम झन बरा हेलसारी बा । मर्नी कर्नी, भ्वाज विहा, पूजा आँटीम फे वत्रा वास्ट करल नै डेख्जाइट । आसकाल कसौंहअस नै लग्लसे फे बाजम से समाचार सुनबेर डरलक्टीक सुन्जैठा । गारी मोटर म फे अस्ट बा । सरकार फे आपन सुक्षक जिम्मा अप्नह लेना क स्याकल बा । सरकार फे मिच्छाइल बा । कहो कहो ट भुँख मुअल से चाहा ¥वागले मुइट का काम नि कैख कसिक जीउ जहान पल्ना कैख बटोइठ ।
सुविधा रहल ठाउँम ट अनलाइन कलास पह्रैना कटी आइल बाट । विद्यार्थीन्हक दाइ बाबन फे आपन लर्का पर्कन्हक जोखि लेख पह्र पर्ठा पर्ना बाढ्यटा बाटन । घर रलसे लर्का बिग्रना पह्र पठैलसे डर हुइना । बरा डोढारम रहल अवस्था बा । हु ह फे सक्कुजन आपन आपन ठाउँम से सचेट रहीओ कराइ आम्ह यी र्वाग पली बा ।
ढनी ड्यासक मनै यी र्वाग रोक्ना सुइ बनारख्ल कैख सुन्जैठा खुशी लक्ठा । हामा ड्यासम फे आइ कलसे मजा हुइ । र्वाग सिल्गना सब्से डर स्कूलिम से हुइलक ओर्से दाइ, बाबा, छर छिमेक सक्कुजन कन्कनार हुइ । बाँची ओ बँचाइ ।